Dâng hoa cúng Phật
Phật giáo ảnh hưởng rất nhiều đến đời sống của dân Nhật Bản
Phật giáo
ảnh hưởng rất nhiều đến đời sống của dân Nhật Bản. Nhiều chùa chiền được xây dựng và trở
thành các trung tâm tôn
giáo và
nghệ
thuật. Những cuộc
chiến tranh và nội loạn
làm mai
một
các ngành nghệ thuật ở Trung Hoa. Các ngành nghệ thuật ấy được tiếp đón, nuôi dưỡng và phát triển ở Nhật Bản, trong đó có
nghệ thuật cắm hoa.
Trong các cuộc lễ ở chùa, người ta thường dâng hoa cúng
Phật. Ban đầu,
bình hoa được cắm theo nguyên
tắc cân xứng: nhiều cành hoa có
độ dài bằng nhau, cùng màu sắc
và ở vị trí đối xứng nhau... Một nhánh hoa màu
vàng bên phải thì có một nhánh
hoa màu
vàng
bên trái, một nhánh hoa màu đỏ
phía trước thì có một
nhánh hoa màu đỏ phía sau. Cách cắm hoa này
hiện vẫn còn thông dụng
tại nhiều nơi.
![](AdminHP/2-2/12052011203959/12052011203959-dang%20hoa.jpg)
Sau đó, các vị
Thầy cắm hoa nhận thấy lối cắm hoa đối
xứng như thế không phản ảnh vẻ đẹp tự nhiên. Nét đẹp của vạn vật biểu lộ một cách tự nhiên
và không theo một
sự cân xứng giả tạo. Từ đó nghệ thuật cắm hoa tiến một bước dài để trở thành Hoa đạo cùng với Thiền, Trà đạo, Võ đạo tạo thành nền tảng vững chắc của nền văn hóa Nhật Bản.
Từ các cuộc lễ theo truyền thống dâng hoa cúng Phật,
nghệ thuật cắm hoa dần
dần phát triển và trở thành một bộ môn nghệ thuật của giới quý tộc, rồi lan truyền đến dân gian. Cuộc triển lãm
các bình hoa để công chúng
thưởng
ngoạn được
tổ chức lần đầu tiên vào năm
1425. Từ năm
1445, các cuộc chưng bày
được tổ
chức có quy củ hơn
để những người trong ngành chuyên
môn
này có
thể
học hỏi lẫn nhau.
Vào lúc bấy giờ,
cách dạy cắm hoa có
tính cách cha truyền con nối.
Mỗi dòng họ giữ bí mật về
nguyên tắc và kinh nghiệm
trong ngành, cách giữ hoa lâu tàn,
sự phối hợp màu sắc...
Họ chỉ được truyền
lại cho con cái và một
số học trò thân tín.
Sự thay đổi nói trên, tổ
chức triển lãm quy mô
các bình hoa thuộc nhiều trường phái khác nhau,
đã đem lại sinh khí cho Hoa
đạo. Từ đó
thêm nhiều trường phái cắm hoa được
khai sinh và tiếp tục
phát triển. Vào giữa thế kỷ 17, đã có đến hơn một trăm trường phái cắm hoa. Đến nay, con
số này lên đến cả ngàn. Tuy vậy, tất cả trường phái trên đều quy về một
trong hai phái chính:
trường
phái hình thức và trường
phái tự nhiên.
Trường phái hình thức chú trọng nhiều đến vẻ đẹp của các đường
nét sáng tạo. Họ chú trọng
đến các nguyên tắc về sự phối hợp lý tưởng các đường nét như trong
các bức tranh cổ vẽ núi đồi,
cây cảnh, dòng sông,
đường
mòn lên
dốc
núi, ao
hồ
cùng các đám mây lơ
lửng.
Trường phái tự nhiên thì ngược lại, họ cắm bình hoa theo
hình ảnh của những cành hoa mọc
trong thiên nhiên, nghệ thuật sẽ làm gia tăng
vẻ đẹp và sự hòa
hợp của hoa lá. Trên thực
tế, hầu như mọi trường phái đều sử dụng cả hai nguyên tắc
chính trên trong các lối
cắm khác nhau.
Thích Phụng Sơn